Dosering en sterkte van psilocybinetruffels

Waarom de sterkte van truffels zo sterk varieert

Psilocybinetruffels zijn natuurproducten. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het heeft grote gevolgen voor de voorspelbaarheid van de werking. In tegenstelling tot een farmaceutisch product, waarbij elke pil exact dezelfde hoeveelheid werkzame stof bevat, is de psilocybineconcentratie in truffels afhankelijk van een hele reeks factoren.

De soort maakt veel uit. In Nederland worden vooral truffels van het geslacht Psilocybe verkocht, met name Psilocybe tampanensis en Psilocybe mexicana. Maar ook binnen dezelfde soort bestaan er grote variaties. De genetische samenstelling van de specifieke kweek (de 'strain') bepaalt mede hoeveel psilocybine er wordt aangemaakt.

Daarnaast spelen groeiomstandigheden een rol. De temperatuur, luchtvochtigheid, het type substraat waarop de truffels groeien, en de duur van de kweek beinvloeden allemaal de uiteindelijke concentratie. Een truffel die onder iets andere omstandigheden is gegroeid, kan merkbaar sterker of zwakker zijn.

Ten slotte heeft de bewaring invloed. Psilocybine en psilocine (de actieve metaboliet) breken af onder invloed van warmte, licht en zuurstof. Truffels die lang of verkeerd bewaard zijn, kunnen minder werkzame stof bevatten dan verse truffels van dezelfde kweek.

Verschillen tussen soorten en merknamen

In Nederlandse smartshops worden truffels verkocht onder merknamen die suggereren dat de sterkte voorspelbaar is. Termen als 'mild', 'medium' en 'sterk' worden gebruikt om een indeling te maken. Die indeling is gebaseerd op de gemiddelde sterkte van de gebruikte soort, maar zegt weinig over het specifieke pakje dat je koopt.

Onderzoek van het Trimbos-instituut en onafhankelijke laboratoria laat zien dat de concentratie psilocybine in commercieel verkrijgbare truffels aanzienlijk kan varieren. Een analyse uit 2020, uitgevoerd door het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS), toonde aan dat het psilocybinegehalte in truffels uiteenliep van minder dan 0,5% tot meer dan 1,5% van het drooggewicht, afhankelijk van de soort en de leverancier.

Veelvoorkomende soorten

De meest verkochte truffelsoorten in Nederland zijn:

• Psilocybe mexicana - over het algemeen beschouwd als mild, maar met aanzienlijke variatie per batch.
• Psilocybe tampanensis - de 'Philosopher's Stone', gemiddeld sterker dan mexicana, maar ook hier varieert het gehalte.
• Psilocybe galindoi - soms verkocht als 'Atlantis', met een reputatie van gemiddeld tot sterk.

Deze indelingen geven een grove richting, maar geen garantie. Twee verpakkingen van dezelfde merknaam en dezelfde soort kunnen een verschillende ervaring opleveren. Dat is geen kwestie van slechte kwaliteit, maar een eigenschap van natuurproducten.

Hoe klinisch onderzoek doseert

In klinische studies wordt niet met truffels of paddenstoelen gewerkt. Onderzoekers gebruiken zuiver, gesynthetiseerd psilocybine in capsulevorm. De dosis wordt uitgedrukt in milligrammen psilocybine en is exact afgewogen. Dat maakt het mogelijk om nauwkeurig te doseren en om resultaten tussen studies te vergelijken.

De meest gebruikte doseringen in onderzoek:

• Lage dosis (controle): 1-3 mg psilocybine. Levert doorgaans geen volledige psychedelische ervaring op en wordt soms als actieve placebo gebruikt.
• Gemiddelde dosis: 10-15 mg psilocybine. Kan merkbare effecten opleveren, maar minder intens dan een volledige sessie.
• Hoge dosis: 25-30 mg psilocybine. Dit is de dosering die in de meeste therapeutische studies wordt gebruikt, onder andere bij onderzoek naar depressie en verslaving.

Bij studies aan bijvoorbeeld Johns Hopkins University of Imperial College London wordt de dosis aangepast aan het lichaamsgewicht van de deelnemer. Soms wordt gesproken over 'mg per kilogram lichaamsgewicht'. De meest voorkomende therapeutische dosering is circa 25 mg voor een persoon van 70 kg, ofwel ongeveer 0,3 mg/kg.

"De nauwkeurige dosering is een van de redenen waarom klinische resultaten niet direct vertaald kunnen worden naar de praktijk van zelfgebruik met truffels." Naar: Carhart-Harris et al., 2018

Waarom zelf doseren onvoorspelbaar is

Het fundamentele probleem bij zelfgebruik van truffels is dat je niet weet hoeveel psilocybine je inneemt. Je kunt het gewicht van de truffels bepalen met een keukenweegschaal, maar het gewicht zegt niet direct iets over de hoeveelheid werkzame stof.

Een voorbeeld maakt dit concreet. Stel dat je 15 gram verse truffels afweegt. Als het psilocybinegehalte 0,7% is (uitgedrukt in drooggewicht, en truffels bestaan voor circa 50-70% uit water), dan neem je een andere dosis in dan wanneer het gehalte 1,3% is. Dat verschil kan het verschil zijn tussen een milde en een overweldigende ervaring.

Daarnaast speelt de individuele gevoeligheid een rol. Factoren die de gevoeligheid beinvloeden zijn onder meer:

• Lichaamsgewicht: een lichtere persoon kan bij dezelfde dosis meer effect ervaren.
• Maaginhoud: truffels op een lege maag worden sneller opgenomen en kunnen een intenser effect geven.
• Genetische variatie: er zijn individuele verschillen in de enzymen die psilocybine omzetten naar psilocine.
• Tolerantie: bij herhaald gebruik binnen korte tijd neemt de gevoeligheid voor psilocybine snel af.
• Medicijngebruik: SSRI's en andere medicijnen kunnen de werking verminderen of veranderen.

Al deze factoren samen maken het praktisch onmogelijk om bij zelfgebruik te voorspellen wat een bepaalde hoeveelheid truffels zal doen. Dat is geen probleem dat je oplost door 'ervaring op te bouwen', want de variatie zit niet alleen in de gebruiker maar ook in het product zelf.

Risico's van onbekende sterkte

De onvoorspelbaarheid van de sterkte van truffels brengt concrete risico's met zich mee. De meeste ernstige negatieve ervaringen met psilocybine zijn niet gerelateerd aan de stof zelf, maar aan een te hoge dosis in combinatie met een ongeschikte omgeving of onvoldoende voorbereiding.

Te hoge dosis

Bij een onverwacht sterke dosis kan iemand een overweldigende ervaring hebben waarvoor hij of zij niet voorbereid is. Dit kan leiden tot intense angst, paniek, verwarring en desoriëntatie. In zeldzame gevallen resulteert dit in gevaarlijk gedrag, zoals weglopen of zichzelf verwonden. Het risico op een zogenaamde 'bad trip' neemt toe naarmate de dosis hoger is dan verwacht. De set en setting spelen hierbij een cruciale rol.

Onderdosering

Een te lage dosis kan ook problematisch zijn, zij het op een andere manier. Bij een dosis die net sterk genoeg is om merkbare effecten te geven maar niet sterk genoeg voor een volledige ervaring, kunnen gebruikers in een ongemakkelijke tussenfase terechtkomen. Ze voelen dat er iets verandert, maar hebben niet de intensiteit die nodig is om zich volledig over te geven aan de ervaring. Dit kan juist meer angst opwekken dan een duidelijke, volledige ervaring.

Herhaalde pogingen

Sommige gebruikers die bij een eerste poging weinig effect ervaren, nemen kort daarna een tweede dosis. Dat is om twee redenen riskant. Ten eerste werkt psilocybine vertraagd: het kan 30 tot 60 minuten duren voordat het volle effect merkbaar is. Een tweede dosis voordat de eerste volledig is ingewerkt, kan leiden tot een onverwacht sterke cumulatieve ervaring. Ten tweede bouwt het lichaam snel tolerantie op, waardoor een tweede dosis binnen dezelfde sessie niet lineair sterker werkt, maar onvoorspelbaar.

Laboratoriumanalyse en DIMS

In Nederland bestaat de mogelijkheid om drugs, waaronder truffels, te laten testen via het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS). DIMS is een samenwerkingsverband van het Trimbos-instituut, de GGD en lokale testservices. Bij een testservice kan een monster van truffels worden ingeleverd voor laboratoriumanalyse. De uitslag geeft aan welke stoffen het product bevat en in welke concentratie.

Hoewel deze optie bestaat, zijn er beperkingen. De analyse duurt enkele dagen tot een week. De uitslag geldt alleen voor het specifieke monster dat is ingeleverd, niet voor de rest van dezelfde verpakking of batch. Bovendien maakt niet iedereen die truffels koopt gebruik van deze service.

Toch biedt DIMS waardevolle data. De verzamelde analyses geven een beeld van de variatie in het psilocybinegehalte van commercieel verkrijgbare producten in Nederland. Die data bevestigen dat de sterkte sterk uiteenloopt, zelfs binnen dezelfde productlijn.

Het verschil tussen klinisch en zelf doseren

De kloof tussen doseren in klinisch onderzoek en doseren bij zelfgebruik is groot. In klinische settings worden meerdere maatregelen genomen die bij zelfgebruik afwezig zijn:

• Zuiver product: gesynthetiseerd psilocybine van farmaceutische kwaliteit, met een bekende en constante concentratie.
• Exacte dosering: afgewogen op de milligram, vaak aangepast aan lichaamsgewicht.
• Gecontroleerde omgeving: een stille, comfortabele ruimte met getrainde begeleiders.
• Medische screening: deelnemers worden vooraf gescreend op contra-indicaties.
• Begeleiding: tijdens en na de sessie is professionele ondersteuning beschikbaar.

Bij zelfgebruik met truffels ontbreken al deze elementen doorgaans. Dat betekent niet dat elke ervaring met truffels per definitie gevaarlijk is, maar het betekent wel dat de resultaten uit klinisch onderzoek niet een-op-een vertaald kunnen worden naar de praktijk van zelfgebruik.

Wanneer een studie rapporteert dat '25 mg psilocybine veilig werd toegediend bij depressie', dan zegt dat iets over de veiligheid onder zeer specifieke, gecontroleerde omstandigheden. Het zegt niets over de veiligheid van het innemen van een onbekende hoeveelheid psilocybine via truffels, zonder screening, in een willekeurige omgeving.

"De vertaling van klinische doseringen naar de dagelijkse praktijk is een van de grootste uitdagingen in het veld van psychedelisch onderzoek." Naar: Studerus et al., 2011

Het is daarom raadzaam om onderzoeksresultaten met de nodige voorzichtigheid te interpreteren. De veiligheidsdata uit klinische studies zijn bemoedigend, maar ze gelden voor een context die fundamenteel verschilt van wat de meeste gebruikers meemaken. De onvoorspelbare sterkte van truffels is daarbij een van de belangrijkste factoren die het verschil maken.